{"image" : "https://www.zantboer.nl/workspace/images/18_rev_01-1434979153.jpg", "title" : "", "thumb" : "", "url" : "" }

Verzamelbesluit aanmerkelijk belang geactualiseerd

In een nieuw verzamelbesluit over de aanmerkelijk-belangregeling, heeft staatssecretaris Snel van Financiën het verzamelbesluit van 4 september 2012 geactualiseerd. Daarbij zijn enkele beleidsstandpunten nieuw, gewijzigd of verduidelijkt als gevolg van een aantal recente ontwikkelingen. In deze bijdrage gaan wij in op de gewijzigde beleidsstandpunten van de staatssecretaris.

Soorten aandelen

De staatssecretaris heeft in onderdeel 2.2. een nieuw onderdeel opgenomen over het soortbegrip van aandelen. Er is sprake van verschillende soorten aandelen, zowel bij vermogensrechtelijke verschillen tussen de aandelen als wanneer tussen de verschillende soorten aandelen uitsluitend een verschil bestaat met betrekking tot de besluitvorming omtrent uitkeringen van winst of vermogen van de vennootschap. Regelmatig werd de vraag gesteld of aandelen die via een stichting administratiekantoor zijn gecertificeerd, kwalificeren als een aparte soort ten opzichte van niet-gecertificeerde aandelen in de bv. De staatssecretaris maakt duidelijk dat dit niet het geval is en dat uitsluitend de statuten van de vennootschap bepalen of er verschillende soorten aandelen zijn. Aandeelhouders- of stemovereenkomsten kunnen dus niet tot verschillende soorten aandelen leiden.

Informele kapitaalstorting bij onzakelijke leningen

Als een vennootschap een onzakelijke lening aan haar aandeelhouder verstrekt en het vaststaat dat de aandeelhouder niet meer aan zijn aflossingsverplichtingen zal voldoen, kan de kwijtschelding van deze lening leiden tot een belastbaar voordeel uit aanmerkelijk belang bij deze aandeelhouder. Dat kan zich, afhankelijk van de feitelijke omstandigheden, voordoen als de vennootschap het onzakelijke debiteurenrisico, dat is verbonden aan deze lening, heeft aanvaard in het belang van deze aandeelhouder.

Als een aandeelhouder een onzakelijke lening aan zijn vennootschap verstrekt, zal een kwijtschelding van deze geldlening als een informele kapitaalstorting worden aangemerkt. Deze informele kapitaalstorting verhoogt de fiscale verkrijgingsprijs van de aandelen in de desbetreffende vennootschap met de nominale waarde van de lening. In het besluit van 9 maart 2018 wordt de visie van de staatssecretaris gepresenteerd in de situatie dat de onzakelijke lening is gestoeld op persoonlijke betrekkingen tussen personen, bijvoorbeeld bij ouder-kindrelaties. Als voorbeeld wordt gegeven dat wanneer een vader geld leent aan de bv waarin zijn zoon de aandeelhouder is, de informele kapitaalstorting door de zoon afhankelijk is van een schenking van vader aan zoon.

De staatssecretaris heeft aangegeven dat het tijdstip van de storting van informeel kapitaal wordt bepaald door het moment waarop definitief vaststaat dat de debiteur niet meer aan zijn aflossingsverplichtingen zal voldoen. Daarbij wordt aangesloten bij het moment van (materiele) kwijtschelding van de (oninbare) vordering of van liquidatie van de vennootschap.

Een aanvulling in het verzamelbesluit is de passage over de onzakelijke borgstelling. In de praktijk bestond twijfel over op welke manier fiscaal de borgstellingsvergoeding van een onzakelijke borgstelling moest worden aangemerkt. Omdat de onzakelijke borgstelling zich bevindt in de aandeelhouderssfeer, wordt de borgstellingsvergoeding volgens het besluit fiscaal aangemerkt als regulier voordeel in box 2. En niet als terbeschikkingsstellingsvoordeel in box 1 waar een zakelijke borgstellingsvergoeding moet worden opgenomen. Voor de vennootschap geldt dat een onzakelijke borgstellingsvergoeding niet aftrekbaar is.

Omvorming preferente aandelen bij bedrijfsopvolging

Bij bedrijfsopvolging komt het voor dat een aandeelhouder (een gedeelte van) de aandelen in een vennootschap bij statutenwijziging omvormt tot preferente aandelen, waarbij (in samenhang) aandelen aan een ander wordt uitgegeven. Preferente aandelen die ontstaan bij het omwisselen van gewone aandelen kunnen sinds 1 januari 2010 onder voorwaarden onder de bedrijfsopvolgingsfaciliteit vallen. Voor genoemde datum kwam het voor dat aandelen werden overgedragen tegen een vordering, welke vervolgens werd omgezet in preferente aandelen. Deze preferente aandelen zijn dan echter niet ontstaan bij de omwisseling van gewone aandelen, waardoor geen beroep op de bedrijfsopvolgingsfaciliteit kan worden gedaan. Het besluit geeft aan dat deze preferente aandelen onder voorwaarden toch als preferente aandelen kwalificeren, mits de omwisseling nog op dezelfde dag als de overdracht van de aandelen heeft plaatsgevonden.

Tijdstip verdeling huwelijksgemeenschap en nalatenschap

Wanneer aandelen in een huwelijksgemeenschap vallen en worden verdeeld is het mogelijk om de aanmerkelijkbelangclaim door te schuiven. Er vindt in dat geval geen vervreemding voor het aanmerkelijk belang plaats. Voorwaarde is dat deze verdeling van de huwelijksgemeenschap binnen twee jaar na de ontbinding daarvan heeft plaatsgevonden. Een verdeling na deze twee jaar kan tot een afrekening over het aanmerkelijk belang leiden. Slechts in een aantal uitzonderingsgevallen wordt verlenging van de termijn toegestaan.

Sinds 1 januari 2012 wordt de huwelijksgemeenschap ontbonden op het moment dat het verzoek tot echtscheiding wordt ingediend. Vanaf dat moment gaat de hiervoor genoemde termijn lopen. Deze termijn blijkt in een aantal gevallen te kort. Het nieuwe verzamelbesluit bepaalt dat als tijdstip van verdeling van de huwelijksgemeenschap kan gelden het moment waarop wilsovereenstemming is bereikt en dus niet de - in sommige gevallen - veel latere juridische levering. Dit is het moment van wederzijdse instemming over de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap en dat partners het eens zijn geworden over de financiële consequenties die de verdeling van de goederen voor hen heeft. Dit is bijvoorbeeld het moment van ondertekening van een echtscheidingsconvenant of een vaststellingsovereenkomst, waarin deze wilsovereenstemming van de voormalig echtelieden duidelijk is vastgelegd.

Afsplitsing vermogen met het oog op de echtscheiding

Een afsplitsing met het oog op een echtscheiding, waarbij beleggingsvermogen wordt afgesplitst naar een andere vennootschap die vervolgens wordt toegedeeld aan een van de echtgenoten, kwalificeert onder voorwaarden als een vrijgestelde afsplitsing. De afsplitsing is volgens de staatssecretaris dan niet gericht op het ontgaan of uitstellen van belastingheffing.

Voorwaarden doorschuiffaciliteit bij vererving van preferente aandelen

De doorschuiffaciliteit die geldt bij de vererving van preferente aandelen stelt nadere voorwaarden aan de toepassing hiervan. Een van de nadere voorwaarden is dat de verkrijger van de preferente aandelen reeds voor ten minste 5% van het geplaatste kapitaal aandeelhouder is van gewone aandelen.

In de praktijk bestond twijfel of een recht van vruchtgebruik op aandelen gelijkgesteld werd met een aandeelhouder en zijn gerechtigdheid als aandeel wordt aangemerkt. In het nieuwe besluit is opgenomen dat het recht van vruchtgebruik op aandelen kwalificeert als gewoon aandeel voor de toepassing van de doorschuiffaciliteit bij de vererving van preferente aandelen.

Daarnaast keurt de staatssecretaris goed dat de verkrijger van de preferente aandelen die voor ten minste 5% van het geplaatste kapitaal niet direct, maar indirect aandeelhouder is van gewone aandelen, eveneens voldoet aan de voorwaarden.

Doorschuiven bij schenking

Bij schenking van aandelen kan onder voorwaarden afrekening in de inkomstenbelasting vooralsnog achterwege blijven (doorschuifregeling). Voorwaarde daarvoor is dat de verkrijger ten minste 36 maanden in dienst moet zijn geweest bij de vennootschap waarvan hij de aandelen krijgt geschonken. De staatssecretaris maakt in het nieuwe besluit duidelijk dat in een aantal situaties waarin formeel geen sprake is van een dienstbetrekking, toch sprake kan zijn van een kwalificerende dienstbetrekking in de zin van de wet. De aandelen kunnen dan zonder belastingheffing worden geschonken.

Overdracht aandelen tegen schuldigerkenning gevolgd door schenking

Bij overdracht van aandelen tegen schuldigerkenning gevolgd door directe kwijtschelding van de koopschuld gelden volgens het besluit dezelfde regels als voor rechtstreekse schenking van de aandelen. Dus ook hierbij kan de bedrijfsopvolgingsregeling worden toegepast, zelfs nu geen onderneming wordt geschonken maar een vordering. Dit geldt enkel bij de eerste kwijtschelding. Voor latere kwijtscheldingen in geval van een gefaseerde kwijtschelding, geldt deze goedkeuring niet.

Omzetting verlies uit aanmerklelijk belang in belastingkorting

Indien een belastingplichtige geen aanmerkelijk belang meer heeft, is het mogelijk te verzoeken het nog niet verrekende verlies uit aanmerkelijk belang om te zetten in een belastingkorting in box 1. De staatssecretaris verduidelijkt dat een verlies uit aanmerkelijk belang ook voor een gedeelte kan worden omgezet in een belastingkorting. Voor het overige blijft het nog niet verrekende verlies uit aanmerkelijk belang dan nog uitsluitend beschikbaar voor latere verrekening in box 2.

Tot slot

De staatssecretaris heeft met het nieuwe verzamelbesluit aanmerkelijk belang een geactualiseerde versie uitgebracht van het verzamelbesluit van 4 september 2012. Het besluit is op 22 maart 2018 in werking getreden en werkt terug tot en met 9 maart 2018. Heeft u vragen over de gewijzigde beleidsstandpunten, neemt u dan contact op met uw contactpersoon bij Zantboer & Partners.


Gelieerd aan:

Lid van:

Contact

Zantboer & Partners B.V.
Postbus 8560
3009 AN Rotterdam

Bezoekadres:
Hoofdweg 54
3067 GH Rotterdam

Tel.: +31 (0)10 - 421 20 40
Fax: +31 (0)10 - 421 03 50

E-mail: info@zantboer.nl

KvK: 24369370
BTW: NL813954629B01